یکی از مسائل فقهی نگاه کردن بدون شهوت زن به مرد نامحرم است که دیدگاه های گوناگونی درباره آن وجود دارد. باید دید کدام دیدگاه موجه و قابل دفاع است. هدف این است که پرسش فوق به صورت تاریخی، تحلیلی و انتقادی با پیروی از ادله معتبر فریقین بررسی شود. در این مقاله تلاش شده است بررسی با پیروی از دلیل معتبر و به دور از جانبداری از دیدگاه مذهبی خاص باشد. همچنین در آن اقتضائات جامعه معاصر در نظر گرفته شده است. روش بررسی به شکل تطبیقی و با توجه به فضای نزول آیات و صدور روایات و با استفاده از جهت گیری های کلی شارع در این زمینه است. مقتضای بررسی علمی منصفانه همه ادله دیدگاه های مذاهب فقهی آن است که نگاه کردن غیر شهوی زن به اعضای بدن مرد نامحرم که به صورت متعارف پوشانیده نمی شود اشکالی ندارد. چکیده عربی نظرة المرأة للرجل الأجنبی من وجهة نظر المذاهب الفقهیة المستخلص من المسائل الفقهیة أن تنظر المرأة إلی رجل الأجنبی بغیر شهوة وهناک آراء مختلفة حول هذا الموضوع. یجب أن نری ای رای انسب ویمکن الدفاع عنها. الهدف هو تحلیل السؤال أعلاه بطریقة تاریخیة، تحلیلیة ونقدیة باتباع الحجج الصحیحة للفریقین. فی هذه المقالة، جرت محاولة للتحقیق باتباع الدلیل الصحیح وبعیدا عن تحیز وجهة نظر معینة. ولوحظت فیها متطلبات المجتمع المعاصر ایضا. منهج البحث مقارنی و یکون بحسب احوال نزول الآیات وإصدار الروایات ونظرا الی الاتجاهات العامة للشریعة فی هذا المجال. تکون نتیجه فحص العلمی والعادل لادلة آراء المذاهب الفقهیة انه لا إشکال لنظره المرأة بغیر الشهوة إلی أعضاء جسد الرجل الأجنبی التی لم یتم تغطیتها عرفا. الکلمات الرئیسیة نظر المرأة، الرجل الأجنبی، النظرة الشهوانیة، المذاهب الفقهیة الخمسه، التوجهات العامة للشریعة

توجه ملاصدرا به حکم فلسفی ابن سینا درباره نحوه ادراک وحدت و کثرت و به کارگیری اصولی همچون اصالت وجود، وحدت وجود، اشتداد وجود، مساوقت صفات کمالی و وجود سبب شده است که ملاصدرا در عرصه زیبایی به اصولی همچون اصالت زیبایی، وحدت زیبایی، و اشتداد زیبایی، اگر چه بدون نام بردن صریح از آنها، پای بند گردد. سنخ شناسی ملاصدرا از انسان ها و توجه به رابطه سنخیت میان علت و معلول این اجازه را به ما می دهد که از چهار سنخ هنرآفرینی سخن بگوییم و دیدگاه نانوشته ملاصدرا را بازسازی کنیم. هنر واقعی صرفا هنر الهی است و در کنار آن هنرنماهای شهوی، غضبی، و شیطانی قرار دارد. در گرفتار آمدن انسان در هنرنماهای شهوی، غضبی، و شیطانی نقش اصلی بر عهده وساوس شیطانی به منزله عامل بیرونی، و قوه واهمه به منزله عامل درونی است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

در الهیات مسیحی که با الهیات اسلامی بیگانه نیست، راجع به خاستگاه نفس، به طور سنتی سه دیدگاه وجود دارد: «آفرینش گرایی»، «تولدگرایی»، و «تقدم وجودی». «دوگانه انگاری جوهری نوخاسته» دیدگاه چهارمی است که به تازگی با تاثیر از نگاه علمی و تکاملی نوخاسته گرایان مطرح شده است. در این نگاه سیستمی و کل گرایانه، ذهن/نفس از نظام ارگانیک بدن و از طریق فرایندها و تعاملات طبیعی و شبکه ای پیچیده از ارتباطات عصبی تولید شده است، نه اینکه از بیرون بدن قرار داده شده باشد. در این مقاله با توجه به شباهت زیاد «دوگانه انگاری جوهری نوخاسته» و دیدگاه جسمانیه الحدوث صدرا، این دو نظریه درباره خاستگاه و منشا نفس مطالعه می شوند. روش پژوهش، تطبیقی، تحلیلی و استدلالی است. هدف این پژوهش، کشف و طرح نقاط ضعف و قوت هریک از این دو نظریه و رسیدن به دیدگاه متعالی تر دراین باره است. یافته ها: تصور برخی شارحان از جسمانیه الحدوث صدرایی آن است که نفس با ترکیب عناصر و تحقق مزاج و از طریق حرکات اشتدادی و جوهری، از جسم تولید می شود؛ اما توجه دقیق تر به نگاه صدرایی، علاوه از اینکه او را پیشتاز نوخاسته گرایی معرفی می کند، با رفع خلاهای تبیینی این دیدگاه، او را در زمره آفرینش گرایان قرار می دهد. نگاهی که امروزه جامع بین علم، دین و فلسفه است و ازاین رو با نام «آفرینش گرایی نوخاسته صدرایی» در حکم گزینه و نظریه ای بسط پذیر و شایان توجه به فلاسفه دین و متکلمان پیشنهاد می شود.

مسئلۀ نگاه به نامحرم از مسائل مهم دینی در عرصۀ اجتماعی است که علم به حکم شرعی آن برای افراد متدین بسیار مهم است. نگاه زن به مرد نامحرم بدون قصد شهوانی هم مانند نگاه مرد به زن نامحرم مسئله ای است که نیازمند تحلیل فقهی و کشف حکم شرعی است. این مسئله در میان قدمای امامیه مطرح نبوده، و از زمان محقق حلی طرح شده، و در زمان معاصران نیز به طور مفصل تر بحث شده است. این تحقیق با تحلیل استدلال ها و دیدگاه های مختلف به این نتیجه رسیده است که استدلال ها به آیۀ 31 نور، روایات، اجماع و سیرۀ متشرعه در این مسئله حاوی اشکالات متعددی است. دیدگاه صحیح این است که نگاه زن به مرد نامحرم به جز عورتین چنانچه بدون قصد شهوانی باشد، ایرادی ندارد و توصیه به ترک نگاه نیز به عنوان توصیه ای اخلاقی پسندیده است و به عنوان حکم فقهی نمی تواند قلمداد شود.

مقالۀ حاضر به بررسی مقولۀ «فرهنگ نظارتی» و ارتباط آن با مقولۀ خانواده در ادبیات نوجوان می پردازد. نویسنده با بهره-گیری از نظریات منتقدانی نظیر فوکو و فلنگن و تمرکز بر موضوعاتی نظیر «نگاه خیره»، «نظارت خودخواسته» و «نظارت عرضی» در پی پاسخ به این پرسش بنیادی است که چگونه «فرهنگ نظارتی» نوین بر هویت نوجوان و تعریف پدیدۀ شهروندی وی تأثیرگذار است؟ بدین منظور کتاب زیبا صدایم کن، نوشتۀ فرهاد حسن زاده، بررسی می شود تا با استفاده از شیوه ی توصیفی ـ تحلیلی و تمرکز برساختارهای نظارتی نه تنها به چگونگی کارکرد آنها در حفظ ساختارهای فرهنگی حاکم بپردازد، بلکه تأثیر آنها را در شکل گیری هویت نوجوان و تعریف وی از «خود»، «دیگری» و ارزش های اخلاقی مورد بررسی قرار دهد. چنین استدلال می شود که همگام با گفتمان پسا-اومانیستی رسالت ادبیات نوجوان نیز، علی رغم نقش ویژه آن در درونی کردن ساختارهای نظارتی و هنجارها، تغییر کرده است؛ به دیگرسخن، این آثار با ارائۀ تصویر قهرمانی شورشی و ساختارگریز «ضدروایتی» را رقم می زنند تا از یک سو گسترۀ ساختارهای سلسله مراتبی نظارتی را به تصویر کشند و از سوی دیگر محدودۀ طغیان در برابر نظم اجتماعی را تعیین کنند؛ بدین ترتیب، نوجوان به ادراکی نوینی از مقوله های «نظارت»، «خود»، «دیگری» و اخلاق فردی می رسد که لازمۀ حیات مدنی امروزه به شمار می رود.

قرآن به مثابه یک متن دینی که مراد از آن هدایت گری است ، متن ادبی استوار نیز به شمار می آید. این کتاب به مساله شعر هم، که از دغدغه های جدی عرب ها بوده ، توجه کرده است. رویکرد قرآن به شعر ، رویکردی اخلاقی - محتوایی است ؛ از این رو ساخت خود و آورنده آن را از شعر و شاعری منزه می داند. در این مقاله سعی شده است چگونگی رویکرد قرآن به شعر و برخورد دوگانه عرب ها در برخورد با پیامبر (ص) مورد بررسی قرار گیرد. عرب ها از سویی به شعر و شاعری منزلت ویژه ای می بخشیدند و از سوی دیگر در برخورد با پیامبر (ص) در برخوردی ستیزه جویانه ، پیام او و شخصیت ایشان را در حد شعر و شاعری فرو می کاستند. هدف این مقاله پاسخ به این رفتار دوگانه است.

اصطلاحات و اصطلاح سازی تاریخ دور و دراز دارد و همپایه دوره های اول پیدایش زبان است. هر وقتی انسانیت، برای افاده مفهوم ها و اشیاهای خاص، [از] کلمه و یا عباره مخصوصی استفاده کرده باشد، همان دم به (= با) مساله اصطلاح و اصطلاح آفرینی روبه رو شده است. این گروه واژگان از همان زمانی پیدا شدن گرفت که آدم قادر شد جایگاه خود را در عالم هستی کم و بیش بشناسد و به نام گذاری اشیاهای واخورده اش (= چیزهایی که با آنها روبه رو می شود) شروع کند؛ و هر اندازه که علم و بصیرت وی بر عنصرهای تشکیل دهنده محیط و جزییات آن فزونی گرفت، واژه های نوبه نوی برای افاده هر چیز و هر پدیده پیدا کرد و [از آنها] استفاده کرد. به خصوص، بشر، بعد از پیدایش خط و توانا گشتن او بر نوشتن و خواندن، امکانیت ثبت کردن و یادمان کردن واژگان و اصطلاحات اولیه را به مراتب افزایش داد. چنانچه، اگر اقلا (= فقط) از کتاب مقدس دین زردشتی، اوستا، یاد کنیم، می بینیم که در آن چگونه [از] اصطلاحات دینی و نجومی و غیره خیلی فراوان استفاده شده است.